Wysłany: Czw 18 Paź, 2007 23:39 PRAWA KOBIET W CIĄŻY
PRAWA KOBIET W CIĄŻY
Prawo pracy – ochrona zatrudnienia
•Czy informować pracodawcę, że jestem w ciąży?
•Jak wykazać pracodawcy stan ciąży?
•Czy na czas badań lekarskich w związku z ciążą przysługuje pracownicy płatne zwolnienie z pracy?
•Czy możliwe jest wypowiedzenie lub rozwiązanie kobiecie w ciąży umowy o pracę? W jakich wypadkach?
•Moja firma ogłosiła upadłość już po tym, jak zaszłam w ciążę. Czy jest możliwe wypowiedzenie umowy o pracę kobiecie w ciąży w wypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy?
•Co w wypadku, gdy kobieta w ciąży jest zatrudniona na czas określony (albo na okres próbny), a umowa uległaby rozwiązaniu przed dniem porodu – czy umowa ulega przedłużeniu?
•Jaka jest sytuacja prawna kobiety w ciąży zatrudnionej na podstawie umowy o zastępstwo (umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy)?
•Czy kobiecie w ciąży można zmienić warunki pracy i wynagrodzenia?
•Co ma zrobić kobieta w ciąży lub karmiąca dziecko piersią, jeśli lekarz stwierdza przeciwwskazania do wykonywania przez nią jej dotychczasowej pracy?
•Czy kobieta w okresie ciąży może iść na zwolnienie chorobowe? Czy będzie jej przysługiwał póĽniej urlop macierzyński?
•Czy pracodawca może wysłać kobietę w ciąży w delegację?
•Czy pracodawca może zatrudniać kobietę w ciąży w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, czy w systemie przerywanego czasu pracy?
•Co musi zrobić pracodawca zatrudniający pracownicę w porze nocnej, która przedstawia świadectwo lekarskie o stanie ciąży?
•Po wręczeniu wypowiedzenia okazało się, że byłam i jestem w ciąży. Nie mogłam o tym poinformować wcześniej pracodawcy, gdyż tego nie wiedziałam. Nie miałam też zaświadczenia lekarskiego. Czy wypowiedzenie umowy o pracę było skuteczne?
•Co zrobić w sytuacji, gdy pracodawca wypowiedział kobiecie w ciąży umowę o pracę, mimo że nie był do tego uprawniony?
Urlop macierzyński
•Jakie są zasady przyznawania urlopu macierzyńskiego?
•Jak długo trwa urlop macierzyński?
•Kiedy zaczyna się urlop macierzyński?
•Czy można zrezygnować z urlopu macierzyńskiego?
•Co się dzieje z urlopem macierzyńskim, jeżeli dziecko musi zostać w szpitalu?
•Ile trwa urlop macierzyński, jeżeli kobieta oddaje dziecko do adopcji?
•Czy mężczyzna może być na urlopie macierzyńskim?
•Czy kobieta musi mieć jakiś staż pracy, by przysługiwał jej urlop macierzyński?
•Czy w sytuacji, gdy kobieta była zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony albo na okres próbny i umowa uległa przedłużeniu do dnia porodu, będzie jej przysługiwał urlop macierzyński?
Urlop wypoczynkowy po urlopie macierzyńskim
•Wykorzystałam już urlop macierzyński. Czy mogę od razu pójść na urlop wypoczynkowy?
Urlop wychowawczy
•Jakie są zasady udzielania urlopu wychowawczego?
•Czy z urlopu wychowawczego może skorzystać mężczyzna?
•Czy można pracować w czasie urlopu wychowawczego?
•Co to jest zasiłek wychowawczy?
•Ile można dorobić w czasie urlopu wychowawczego, aby nie stracić prawa do zasiłku wychowawczego?
Prawo pracy – ochrona zatrudnienia
Czy informować pracodawcę, że jestem w ciąży?
Obawa w poinformowaniu naszej szefowej (szefa) o tym, że jestem w ciąży może mieć wiele przyczyn. Najczęściej wynika ze strachu przed utratą pracy lub odrzuceniem; „wyrzuci mnie, będzie nieprzyjemna(y) tym bardziej, jeśli straszył(a) przed zachodzeniem w ciążę; przydzieli mnie do gorszej pracy; stracę uznanie przełożonego; będą o tym mówić(!), itd.”. Dlatego warto wiedzieć, że poinformowanie pracodawcy o ciąży daje nam wiele uprawnień.
Pamiętajmy: Zgłoszenie ciąży następuje poprzez dostarczenie zaświadczenia lekarskiego (ustna informacja nie jest prawidłowa).
Po pierwsze przepisy o wypowiadaniu umowy o pracę zwiększają ochronę kobiety w ciąży przed utratą pracy. Pracodawca nie może zatrudniać kobiet w ciąży w godzinach nadliczbowych lub wysyłać w delegacje (bez ich zgody) poza miejsce pracy. Zakazane jest również zatrudnianie kobiet w ciąży przy pracach lub w warunkach niebezpiecznych dla zdrowia. Po zgłoszeniu ciąży pracownica na chorobowym otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości 100% wynagrodzenia – a nie 80 % wynagrodzenia (jak w przypadku, w którym nie dostarczy na czas zaświadczenia o ciąży razem z L4).
Poza wszystkimi korzyściami prawnymi, musimy sobie uświadomić, że z reguły (a dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których mamy w miarę poprawne albo co najmniej dobre warunki w pracy), odpowiednio wczesne poinformowanie pracodawcy o ciąży jest sprawą lojalności wobec pracodawcy. Często boimy się, że w dzisiejszych czasach dużego bezrobocia znalezienie innej osoby do pracy lub na zastępstwo nie jest problemem dla firmy. Nie zawsze jednak jest to prawdą. Szczególnie w przypadku specjalistów lub pracownic z dużym doświadczeniem, które „trzymają firmę w ryzach” szef również boi się, jak poradzi sobie w czasie ciąży pracownicy. Dlatego powinnyśmy pomyśleć, czy nasz pracodawca nie oczekuje, że poinformujemy go o ciąży z wyprzedzeniem, tak aby mógł się przygotować do tej nowej dla niego sytuacji. Pracodawca z reguły boi się, że w okresie ciąży kobieta nie dość, że jest w ciąży – to jeszcze na dokładkę będzie często chodziła na zwolnienia albo lekarz karze jej leżeć przez kilka miesięcy. Dla firmy ważne jest zatem przygotowanie zastępstwa, tak na wszelki wypadek.
Uwaga: Powyższe uwagi dotyczą umów o pracę, czyli umów, które reguluje kodeks pracy, a nie kodeks cywilny. Na wszelki wypadek trzeba powtórzyć, że jeśli pracujemy na zlecenie (dzieło) albo „na własną firmę” (gdy założyliśmy działalność gospodarczą i pracujemy na podstawie umowy cywilnoprawnej) – to przepisy kodeksu pracy („k.p.”), w tym o ochronie kobiet w ciąży nie mają tu żadnego zastosowania. Być może ulegnie to zmianie w nowym kodeksie pracy, ale to sprawa przyszłości. Nie zawsze (a tak naprawdę bardzo rzadko) umowa cywilnoprawna (zlecenie, kontrakt) zawiera jakiekolwiek postanowienia ochronne na wypadek ciąży. Zleceniodawca może nam wówczas po prostu rozwiązać umowę cywilnoprawną, na takich zasadach, jakie w niej zostały uzgodnione. A kolejnego zlecenia po prostu możemy nie dostać.
W każdym razie decyzję o chwili poinformowania o ciąży (nawet w przypadku umów o pracę) trzeba przemyśleć i w miarę potrzeby skonsultować ze znajomymi (szczególnie z punktu widzenia tego, jaką mamy umowę o pracę i czy nie jest to umowa na zastępstwo, na okres próbny krótszy niż 1 miesiąc albo tzw. umowa okresowa).
Jak wykazać pracodawcy stan ciąży?
Stan ciąży powinien być stwierdzony świadectwem lekarskim (art. 185 § 1 k.p.)
Czy na czas badań lekarskich w związku z ciążą przysługuje pracownicy płatne zwolnienie z pracy?
Tak, jeśli badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą są zalecone przez lekarza i nie mogą być przeprowadzone poza godzinami czasu pracy.
Za czas nieobecności w pracy z powodu takich badać lekarskich pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia (art. 185 § 2 k.p.).
Zakaz wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę, gdy kobieta jest w ciąży.
Czy możliwe jest wypowiedzenie lub rozwiązanie kobiecie w ciąży umowy o pracę? W jakich wypadkach?
Zasadą jest, że w okresie ciąży pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę (jeśli nawet pracodawca dokona wypowiedzenia – to i tak nie wywoła to zamierzonych przez niego skutków prawnych w postaci rozwiązania umowy). Zakaz wypowiadania lub rozwiązywania umów o pracę z pracownicą w ciąży, który zawiera art. 177 k.p. nie jest jednak pozbawiony wyjątków.
Możliwe jest wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy o pracę na okres próbny, jeżeli została ona zawarta na okres nie przekraczający 1 miesiąca, zawsze jednak z zachowaniem okresów wypowiedzenia. Jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni – okres wypowiedzenia wynosi
-3 dni robocze. Jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie i w tym wypadku nie przekracza
-1 miesiąca – okres wypowiedzenia wynosi 1 tydzień i kończy się w sobotę w tygodniu następnym po dokonaniu wypowiedzenia.
Rozwiązanie innych umów o pracę z kobietą w ciąży jest dopuszczalne wyłącznie, gdy zachodziłyby przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy kobiety i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na takie rozwiązanie. Wina pracownicy stanowiąca przyczynę takiego wypowiedzenia może mieć miejsce w 3 wyjątkowych wypadkach:
1. ciężkiego naruszenia przez pracownicę podstawowych obowiązków pracowniczych,
2. popełnienia przez pracownicę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie jej na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
3. zawinionej przez pracownicę utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku (art. 52 § 1 k.p.). Sądy bardzo uważnie badają, czy zaszedł któryś w powyższych wypadków wskazany przez pracodawcę.
Moja firma ogłosiła upadłość już po tym, jak zaszłam w ciążę. Czy jest możliwe wypowiedzenie umowy o pracę kobiecie w ciąży w wypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy?
Gdy zostaje ogłoszona przez sąd upadłość pracodawcy lub następuje jego likwidacja - może on wypowiedzieć umowę o pracę kobiecie w ciąży, ale musi wówczas uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. Niestety nie ma tu znaczenia, kiedy kobieta zaszła w ciążę, przed, czy po ogłoszeniu upadłości lub likwidacji pracodawcy. Jeżeli nie jest możliwe w tym okresie zapewnienie pracownicy innego zatrudnienia, przysługują jej wówczas określone świadczenia, a okres ten wlicza się jej do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Co w wypadku, gdy kobieta w ciąży jest zatrudniona na czas określony (albo na okres próbny), a umowa uległaby rozwiązaniu przed dniem porodu – czy umowa ulega przedłużeniu?
W przypadku tzw. umów okresowych (umowa zawarta na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy albo na okres próbny wynoszący co najmniej 1 miesiąc) umowa, która ulegałaby rozwiązaniu po upływie 3 miesiąca ciąży – w przypadku powyższych umów ulega przedłużeniu do dnia porodu.
Jaka jest sytuacja prawna kobiety w ciąży zatrudnionej na podstawie umowy o zastępstwo (umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy)?
Jeżeli kobieta w ciąży ma jedynie umowę na zastępstwo (np. za koleżankę na urlopie macierzyńskim) – to taka umowa jej nie chroni w pełni. Pracodawca nie może takiej umowy wypowiedzieć. Umowa ta nie ulega jednak przedłużeniu do dnia porodu; ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta.
Czy kobiecie w ciąży można zmienić warunki pracy i wynagrodzenia?
Pracodawca nie może zmienić kobiecie w ciąży warunków pracy i wynagrodzenia bez jej zgody.
Nie jest możliwe zastosowanie w tym wypadku tzw. wypowiedzenia zmieniającego, do którego stosuje się przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę (art. 42 k.p.). Wypowiedzenie umowy o pracę w okresie ciąży nie jest dopuszczalne, zatem nie jest również dopuszczalne w okresie ciąży wypowiedzenie warunków pracy i płacy pracownicy i zaproponowanie nowych, mniej korzystnych (art. 177 § 1 k.p.).
Wypowiedzenie warunków pracy i płacy w okresie ciąży jest możliwe, jeśli umowa zawarta jest na okres próbny, nie przekraczający 1 miesiąca (art. 177 § 1 w zw. z art. 42 K.p.), która w praktyce nie jest zwierana często. W takim wypadku pracodawca może na piśmie zaproponować nowe warunki pracy i wynagrodzenia. Pracownica może odmówić przyjęcia nowych warunków składając oświadczenie o odmowie przed upływem połowy okresu wypowiedzenia. O prawie takim pracownica musi zostać poinformowana. W razie złożenia takiego oświadczenia umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu z upływem okresu wypowiedzenia. Jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni – okres wypowiedzenia wynosi 3 dni robocze. Jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie i w tym wypadku nie przekracza 1 miesiąca – okres wypowiedzenia wynosi 1 tydzień i kończy się w sobotę w tygodniu następnym po dokonaniu wypowiedzenia. W przypadku braku odmowy przyjęcia nowych warunków przez pracownicę, będą one obowiązywać.
Co ma zrobić kobieta w ciąży lub karmiąca dziecko piersią, jeśli lekarz stwierdza przeciwwskazania do wykonywania przez nią jej dotychczasowej pracy?
Pracownica w ciąży lub karmiąca dziecko piersią, w której przypadku lekarz wydał zaświadczenie zawierające informację o przeciwwskazaniach do wykonywania jej dotychczasowej pracy, powinna przedstawić pracodawcy takie zaświadczenie lekarskie, który obowiązany jest zastosować się do poniższych obowiązków przewidzianych w art. 179 §§ 2, 4, 5, 6 k.p. w zw. z art. 179 § 3 k.p.
Jeżeli z odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego wynikają przeciwwskazania do wykonywania przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią jej dotychczasowej pracy, pracodawca jest obowiązany tak dostosować warunki jej pracy lub tak ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować przyczyny powodujące te przeciwwskazania. Jeśli powoduje to obniżenie wynagrodzenia, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy.
Jeżeli dostosowanie warunków pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy. Jeśli powoduje to obniżenie wynagrodzenia, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy.
Jeśli i to jest niemożliwe, pracodawca musi zwolnić pracownicę z obowiązku świadczenia pracy na niezbędny czas. W okresie takiego zwolnienia pracownicy przysługuje dotychczasowe wynagrodzenie.
Po ustaniu przyczyn uzasadniających przeniesienie pracownicy do innej pracy, skrócenie jej czasu pracy lub zwolnienie jej z obowiązku świadczenia pracy, pracodawca jest obowiązany zatrudnić pracownicę przy pracy i w wymiarze czasu pracy określonych w umowie o pracę.
Czy kobieta w okresie ciąży może iść na zwolnienie chorobowe? Czy będzie jej przysługiwał póĽniej urlop macierzyński?
Kobieta w okresie ciąży ma prawo pójść na zwolnienie chorobowe. Powinnyśmy jednak zadbać, aby wraz z ze zwolnieniem lekarskim (lub wcześniej) – złożyć zaświadczenie lekarza o ciąży. Wykorzystanie zwolnienia lekarskiego nie wpływa na możliwość wykorzystania oraz na długość urlopu macierzyńskiego.
Czy pracodawca może wysłać kobietę w ciąży w delegację?
Pracodawca nie może delegować pracownicy w ciąży poza stałe miejsce pracy bez jej zgody (art. 178 § 1 k.p.).
Czy pracodawca może zatrudniać kobietę w ciąży w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, czy w systemie przerywanego czasu pracy?
Pracodawca nie może zatrudniać pracownicy w ciąży, bez jej zgody, w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej i w systemie tzw. przerywanego czasu pracy (art. 178 § 1 k.p.).
Co musi zrobić pracodawca zatrudniający pracownicę w porze nocnej, która przedstawia świadectwo lekarskie o stanie ciąży?
Pracodawca zatrudniający pracownicę w porze nocnej jest obowiązany na okres jej ciąży zmienić odpowiednio rozkład czasu pracy, tak aby mogła ona wykonywać pracę poza porą nocną. Jeśli powoduje to obniżenie wynagrodzenia, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy.
Jeżeli taka zmiana jest niemożliwa albo niecelowa, pracodawca musi przenieść pracownicę do innej pracy, której wykonywanie nie wymaga pracy w porze nocnej. Jeśli powoduje to obniżenie wynagrodzenia, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy.
Jeżeli również przeniesienie pracownicy do innej pracy nie jest możliwe, pracodawca musi zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy. W okresie takiego zwolnienia pracownicy przysługuje dotychczasowe wynagrodzenie (art. 1781 k.p.).
Po ustaniu przyczyn uzasadniających przeniesienie pracownicy do innej pracy, skrócenie jej czasu pracy lub zwolnienie jej z obowiązku świadczenia pracy, pracodawca jest obowiązany zatrudnić pracownicę przy pracy i w wymiarze czasu pracy określonych w umowie o pracę.
Po wręczeniu wypowiedzenia okazało się, że byłam i jestem w ciąży. Nie mogłam o tym poinformować wcześniej pracodawcy, gdyż tego nie wiedziałam. Nie miałam też zaświadczenia lekarskiego. Czy wypowiedzenie umowy o pracę było skuteczne?
Pracodawca powinien w takim wypadku cofnąć wypowiedzenie umowy o pracę. Istotny jest bowiem stan faktyczny ciąży, a nie wiedza o nim.
W przypadkach dłuższych okresów wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony, jak ma to miejsce w przypadku, gdy nasz staż zakładowy (czas zatrudnienia u tego samego pracodawcy) przekracza 6 miesięcy albo 3 lata (odpowiednio, wypowiedzenie jedno- i trzymiesięczne) może się zdarzyć tak, że dowiemy się o ciąży już po otrzymaniu wypowiedzenia, a przed rozwiązaniem umowy. Oczywiście należy złożyć zaświadczenie od lekarza, które stwierdza ciążę, jednak początkiem okresu ochronnego jest obiektywny stan ciąży i nie ma tu znaczenia, czy pracownica zdawała sobie sprawę ze swojego stanu i czy zawiadomiła o ciąży pracodawcę. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1988r. (I PRN 74/87) dla ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę kobiety w okresie ciąży, nie jest istotny termin wykazania powyższej okoliczności, lecz wyłącznie obiektywny stan rzeczy istniejący w chwili wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę. Niepowiadomienie pracodawcy o ciąży przed datą rozwiązania umowy ma jedynie znaczenie przy rozpatrywaniu roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za czas, w którym pozostawała bez pracy. Niemniej stan ciąży powinien być stwierdzony zaświadczeniem lekarskim (por. art. 158 § 1 k.p.).
Co zrobić w sytuacji, gdy pracodawca wypowiedział kobiecie w ciąży umowę o pracę, mimo że nie był do tego uprawniony?
Należy w terminie 7 dni złożyć odwołanie od wypowiedzenia do sądu pracy. Nazwa i adres sądu powinien być podany na wypowiedzeniu. Jeśli go nie ma, odwołanie należy złożyć według wyboru pracownicy: do sadu pracy, w którego okręgu pracodawca ma siedzibę lub gdzie znajduje się zakład pracy lub też gdzie praca jest lub była wykonywana praca. Odwołanie może być napisane odręcznie (nie trzeba mieć komputera, ani maszyny do pisania). Nie musi też być napisane na urzędowym formularzu. Nagłówek odwołania powinien wyglądać mniej więcej tak jak podanie, zawierać datę, oznaczenie miejscowości (np. Złotopolice, dnia .......... r.), nazwę i adres Sądu Rejonowego Wydział Pracy (np.: „Do Sądu Rejonowego w Białymstoku Wydział Pracy, ul. Ch. Dickensa 9, 12–150 Białystok”), poniżej nasze imię, nazwisko i adres (np.: „Powód: Liliana Kamińska, ul. Lotnicza 7 m. 23, 01-212, Wola Białostocka”) oraz nazwę i adres pracodawcy czyli pozwanego (np.: Pozwany: „PW Chrabąszcz – Jan Kowalski ul. Obrońców Barykad 8B 21-315 Tulipanowo”).
Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę z żądaniem o uznania wypowiedzenia za bezskuteczne albo (jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu) o przywrócenia do pracy powinno w miarę możliwości jasno precyzować, czego dotyczy nasze żądanie. Najlepiej zrobić to zarówno w tytule (np. „Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę z żądaniem o uznania wypowiedzenia za bezskuteczne” albo „Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę z żądaniem przywrócenia do pracy”), ale przede wszystkim w treści żądania (np. „Ja niżej podpisana, Liliana Kamińska w imieniu własnym odwołuję się od złożonego mi wypowiedzenia umowy o pracę i wnoszę o przywrócenie do pracy w (...) zgodnie z umową o pracę z dnia ...”). Pozew powinien zawierać zwięzłe opisanie faktów i okoliczności, w jakich doszło do rozwiązania lub wypowiedzenia umowy o pracę. Jeżeli jesteśmy w stanie wyjaśnić, na czym polegało naruszenie prawa, należy to również umieścić w uzasadnieniu, a jeżeli nie potrafimy, a wiemy jedynie, że do naruszenia prawa doszło – nie martwmy się tym, ponieważ okoliczności te i tak zbada sąd pracy. Jeżeli możemy zrobić ksero, do pozwu możemy dołączyć kopie najważniejszych dokumentów np. umowy o pracę lub wypowiedzenia. Nawet jednak jeśli zgubiliśmy umowę – nie martwmy się brakiem załączników, ponieważ to pracodawca ma obowiązek przechowywać dokumentację pracowniczą. Również i bez naszego wniosku o dołączenie do akt dokumentacji pracowniczej – najprawdopodobniej zażąda tego od pracodawcy sąd pracy w czasie rozpoznawania sprawy.
Podstawa prawna: Art. 177 Kodeksu pracy.
§1. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.
§2. Przepisu §1 nie stosuje się do pracownicy w okresie próbnym nie przekraczającym jednego miesiąca.
§3. Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.
§3'. Przepisu §3 nie stosuje się do umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy.
§4. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
§5. Przepisy §1,2 i 4 stosuje się odpowiednio także do pracownika-ojca wychowującego dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego.
Urlop macierzyński
Jakie są zasady przyznawania urlopu macierzyńskiego?
Urlop macierzyński przysługuje pracownicy w związku z urodzeniem dziecka.
Jeżeli pracownica była zatrudniona na czas określony albo na okres próbny i umowa uległa przedłużeniu do dnia porodu (na podstawie art. 177 § 3 k.p.), kobiecie nie przysługuje urlop macierzyński, ale ma ona prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu (por. art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – Dz. U. 1999 Nr 60, poz. 636, ze zm.).
Urlop macierzyński nie przysługuje pracownicy (pracownikowi) korzystającej z urlopu wychowawczego lub pozostającej na urlopie bezpłatnym. Jednakże pracownicy, która w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko, przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do roku i wystąpiła do sądu opiekuńczego o jego przysposobienie („adopcja”) lub przyjęła dziecko w wieku do roku na wychowanie w ramach rodziny zastępczej (z wyjątkiem rodziny zastępczej pełniącej zadania pogotowia rodzinnego), przysługuje zasiłek macierzyński. W takiej sytuacji zasiłek macierzyński płacony jest zamiast zasiłku wychowawczego.
Powrót
Jak długo trwa urlop macierzyński?
Długość urlopu macierzyńskiego zależy od tego, czy jest to pierwszy czy kolejny poród oraz od liczby dzieci urodzonych w danym porodzie (ciąża mnoga). Urlop macierzyński trwa 16 tygodni przy pierwszym porodzie, 18 tygodni przy każdym następnym porodzie, 26 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.
Na przykład: jeżeli przy pierwszym porodzie urodziło się jedno dziecko, to kobiecie przysługuje 16 tygodni urlopu, a jeżeli dwoje lub więcej – wówczas kobiecie przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 26 tygodni. Natomiast w przypadku drugiego, trzeciego i każdego następnego porodu – pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 18 tygodni, za wyjątkiem przypadków, kiedy urodziło się więcej niż jedno dziecko (ciąża mnoga) – wtedy przysługuje pracownicy 26 tygodni urlopu.
W razie urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Zatem jeżeli dziecko zmarło na 2 dni przed upływem 8 tygodni od urodzenia, to urlop macierzyński zostaje przedłużony o 5 dni czyli trwa 8 tygodni i 5 dni.
Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu. Jeżeli przy życiu pozostało jedno dziecko to kobiecie przysługuje 16 lub 18 tygodni urlopu (w zależności czy jest to pierwszy czy kolejny poród). Natomiast, jeżeli przy życiu pozostało dwoje lub więcej dzieci to pracownicy przysługuje 26 tygodni urlopu.
W razie zgonu dziecka po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.
Przy obliczaniu terminu 7 dni nie wlicza się dnia zgonu dziecka.
Pracownicy, która wychowuje dziecko przysposobione („adoptowane”) lub która przyjęła dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej pełniącej zadania pogotowia rodzinnego, przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 18 tygodni również przy pierwszym porodzie.
Kiedy zaczyna się urlop macierzyński?
Urlop macierzyński liczy się od dnia porodu. Jednakże kobieta może skorzystać z co najmniej 2 tygodni urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu. W takiej sytuacji po porodzie przysługuje kobiecie urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem. Przewidywaną datę porodu określa się na podstawie zaświadczenia lekarskiego.
Czy można zrezygnować z urlopu macierzyńskiego?
Nie można zrezygnować z całego urlopu macierzyńskiego. Kobieta według własnej woli może skrócić urlop macierzyński. Pracodawca nie może jej do tego zmusić ani od niej tego wymagać.
Po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego kobieta ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu. W takiej sytuacji niewykorzystaną część urlopu macierzyńskiego udziela się ojcu wychowującemu dziecko, na jego wniosek.
Pracownica, która chce skrócić urlop macierzyński musi zgłosić swojemu pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego, najpóĽniej na 7 dni przed przystąpieniem do pracy. Do tego wniosku trzeba dołączyć zaświadczenie pracodawcy ojca wychowującego dziecko, w którym potwierdzony jest termin rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego przez ojca dziecka.
Co się dzieje z urlopem macierzyńskim, jeżeli dziecko musi zostać w szpitalu?
Nawet jeżeli dziecko po urodzeniu wymaga opieki szpitalnej, to kobieta musi wykorzystać co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie. Jednakże pozostałą część może wykorzystać w terminie póĽniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala.
Ile trwa urlop macierzyński, jeżeli kobieta oddaje dziecko do adopcji?
Jeżeli kobieta oddaje dziecko do adopcji lub do domu dziecka, to nie przysługuje jej już urlop macierzyński po dniu oddania dziecka. Jednakże urlop macierzyński po porodzie nie może wynosić mniej niż 8 tygodni.
Przykład: Jeżeli dziecko zostało oddane do adopcji lub do domu dziecka tuż po porodzie, to kobiecie przysługuje 8 tygodni urlopu macierzyńskiego. Natomiast, jeżeli dziecko zostało oddane do adopcji lub do domu dziecka po upływie 8 tygodni od urodzenia, to kobiecie przysługuje urlop macierzyński do dnia oddania dziecka (nie dłużej jednak niż odpowiednio 16, 18 lub 26 tygodni – zob. odpowiedĽ na pytanie: „Ile trwa urlop macierzyński?”).
Czy mężczyzna może być na urlopie macierzyńskim?
Ojciec dziecka może być na urlopie macierzyńskim, ale tylko jeżeli wychowuje dziecko, a matka dziecka zrezygnowała z pozostałej części urlopu macierzyńskiego po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu. Ponadto, w przypadku śmierci matki dziecka w czasie urlopu macierzyńskiego ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do niewykorzystanej przez matkę części urlopu (zob. odpowiedĽ na pytanie: „Ile trwa urlop macierzyński?”).
Czy kobieta musi mieć jakiś staż pracy, by przysługiwał jej urlop macierzyński?
Nie. Aby skorzystać z urlopu macierzyńskiego nie jest wymagane posiadanie określonego stażu pracy. Wystarczy, że pracownica pozostaje w stosunku pracy (zob. „Jakie są zasady przyznawania urlopu macierzyńskiego?”).
Czy w sytuacji, gdy kobieta była zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony albo na okres próbny i umowa uległa przedłużeniu do dnia porodu, będzie jej przysługiwał urlop macierzyński?
Nie. W takiej sytuacji kobiecie nie przysługuje urlop macierzyński, ale ma prawo do zasiłku macierzyńskiego (por. art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – Dz. U. 1999 Nr 60, poz. 636, ze zm.).
Urlop wypoczynkowy po urlopie macierzyńskim
Wykorzystałam już urlop macierzyński. Czy mogę od razu pójść na urlop wypoczynkowy?
Bezpośrednio po urlopie macierzyńskim pracodawca ma obowiązek udzielenia na wniosek pracownicy przysługującego jej za dany rok urlopu wypoczynkowego. Uprawnienie to przysługuje także ojcu dziecka korzystającemu z urlopu macierzyńskiego.
W takiej sytuacji nie stosuje się reguły proporcjonalności urlopu (ilość dni urlopu w zależności od przepracowanego okresu w roku). W takim przypadku, jeśli pracownica nie przepracowała w danym roku (np. z powodu niezdolności do pracy albo korzystania z urlopu macierzyńskiego) ani jednego dnia – ma ona prawo do urlopu wypoczynkowego w pełnym wymiarze przysługującym za dany rok.
Urlop wychowawczy
Jakie są zasady udzielania urlopu wychowawczego?
Każdy pracownik, bez względu na to czy jest kobietą czy mężczyzną, ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, które nie ukończyło 4 lat. Jednakże, aby nabyć prawa do urlopu wychowawczego pracownica/pracownik musi być zatrudniony, co najmniej 6 miesięcy. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia.
Wniosek o urlop wychowawczy nie musi być złożony bezpośrednio po porodzie. Z uwagi na to, że urlop przysługuje do ukończenia przez dziecko 4 roku życia – najlepiej jednak złożyć taki wniosek nie póĽniej niż do ukończenia przez dziecko 1 roku życia (można wówczas wykorzystać urlop wychowawczy w maksymalnym wymiarze).
Urlop wychowawczy może być dzielony na części (na wniosek pracownika), jednak może być on wykorzystany najwyżej w 4 częściach.
Nawet jeśli pracownik skorzystał już raz z urlopu wychowawczego, może skorzystać z dodatkowego urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat, jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika. Urlop taki udzielany jest na opiekę nad dzieckiem, które nie ukończyło 18 roku życia.
Urlop wychowawczy udzielany jest na wniosek pracownika. Wniosek należy złożyć do pracodawcy na dwa tygodnie przed rozpoczęciem okresu, w którym zamierza się skorzystać z urlopu wychowawczego. Przez okres do 3 miesięcy na urlopie wychowawczym mogą przebywać równocześnie obydwoje rodzice lub opiekunowie dziecka.
Do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego należy dołączyć pisemne oświadczenie drugiego rodzica lub opiekuna, że nie zamierza korzystać z urlopu wychowawczego w okresie wskazanym we wniosku. Nie dotyczy to ww. sytuacji, gdy obydwoje rodzice lub opiekunowie dziecka chcą wspólnie korzystać z urlopu wychowawczego przez okres do 3 miesięcy. Należy wówczas o tym wspomnieć w oświadczeniu dołączonym do wniosku o udzielenie urlopu.
Pracownik może skrócić urlop wychowawczy, ale musi zawiadomić o tym pracodawcę najpóĽniej na 30 dni przed terminem podjęcia pracy. Pracodawca nie może zmusić pracownika do rezygnacji lub skrócenia z przysługującego mu urlopu wychowawczego. Pracownik może też wrócić do pracy przed upływem 30 dni od zawiadomienia, ale tylko jeżeli wyrazi na to zgodę pracodawca.
Czy z urlopu wychowawczego może skorzystać mężczyzna?
Mężczyzna może skorzystać z urlopu wychowawczego w takim samym wymiarze i na takich samych warunkach jak kobieta (zob. odpowiedĽ na pytanie: „Jakie są zasady udzielania urlopu wychowawczego?”).
Czy można pracować w czasie urlopu wychowawczego?
W czasie urlopu wychowawczego pracownik może podjąć pracę u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inną działalność zarobkową. Jednakże praca lub inna działalność zarobkowa nie może wyłączać możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Jeżeli pracodawca ustali, że pracownik trwale nie sprawuje osobistej opieki nad dzieckiem np. umieścił dziecko w przedszkolu, żłobku lub domu dziecka, wzywa pracownika do stawienia się w pracy w terminie przez siebie wskazanym.
Co to jest zasiłek wychowawczy?
Zasiłek wychowawczy przysługuje osobie, która przebywa na urlopie wychowawczym, a jej przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza określonej kwoty (obecne jest to 548 zł brutto). Zasiłek wynosi obecnie 318,10 zł miesięcznie (jest to kwota podstawowa).
Zasiłek wychowawczy w wyższej kwocie 505,80 zł miesięcznie przysługuje osobie, która samotnie wychowuje dziecko lub osobie, która wychowuje trzecie i każde następne dziecko.
Ile można dorobić w czasie urlopu wychowawczego, aby nie stracić prawa do zasiłku wychowawczego?
Utrata prawa do zasiłku wychowawczego następuje w sytuacji, gdy łączny dochód z pracy lub innej działalności zarobkowej podjętej w okresie urlopu wychowawczego, a także pobieranej emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, przekracza miesięcznie kwotę stanowiącą 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (jego wysokość jest ustalana przez GUS).
Ponadto można stracić prawo do zasiłku wychowawczego, jeżeli miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę 548 zł brutto. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy łączna kwota przekroczenia, przypadająca na wszystkich członków rodziny, nie jest równa kwocie zasiłku, a zasiłek wychowawczy przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Wtedy zasiłek wychowawczy wypłaca się w wysokości pomniejszonej o kwotę przekroczenia przypadającą na jedną osobę.
Pracownic w ciąży oraz karmiących dziecko piersią nie można zatrudniać przy pracach szkodliwych, a także w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych.
Zakazy te są bezwzględne i za ich naruszenie pracodawca może zostać ukarany grzywną.
Prace wzbronione kobietom
Pracodawca nie może zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia nawet za ich zgodą (art. 176 k.p.)
Wykaz takich prac zawiera rozporządzenie Rady Ministrów (patrz podstawa prawna) oraz przepisy branżowe. W poszczególnych firmach regulacje te doprecyzowują regulaminy pracy i układy zbiorowe. Wskazują one stanowiska, na jakich w danym zakładzie pracy nie wolno zatrudniać kobiet.
W szczególny sposób traktowane są pracownice ciężarne oraz karmiące dziecko piersią. W tych okresach rozszerzony jest katalog prac, których nie mogą wykonywać.
Pracodawca zatrudniający kobietę w ciąży lub karmiącą dziecko zobowiązany jest przenieść ją do innej pracy, gdy dotychczas wykonywała pracę dozwoloną dla kobiet, ale zabronioną kobietom w ciąży i karmiącym dziecko, bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne.
Jeżeli jest to niemożliwe, powinien zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.
Natomiast w przypadku zatrudniania przy innych pracach niewskazanych ze względu na stan ciąży lub karmienie dziecka piersią (ze względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe), pracodawca w celu wyeliminowania zagrożeń dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy, powinien dokonać odpowiednich zmian na dotychczasowym stanowisku pracy (np. zmniejszyć narażenie na hałas czy promieniowanie) lub skrócić jej czas pracy. Jeżeli podjęcie takich działań jest niemożliwe lub niecelowe, zobowiązany jest przenieść pracownice do innej pracy.
W razie braku takiej możliwości powinien zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy. Pracodawca powinien podjąć identyczne działania, również gdy przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy wynikają z orzeczenia lekarskiego.
Jeżeli zmiana warunków pracy na dotychczasowym stanowisku, skrócenie czasu pracy lub przeniesienie do innej pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy. Natomiast gdy ze względu na stan ciąży została zwolniona z obowiązku świadczenia pracy, ma prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.
Sama byłam na urlopie macierzyńskim i szłam na wychowawczy
Urlop wychowawczy przy pojedyńczym porodzie trwa 3 lata ale płatny jest 2 lata
Przy porodzie mnogim to urlop wychowawczy trwa 3 lata i 3 lata płatny ale tylko i wyłącznie na jedno dziecko
Czyli niezaleznie od tego ile dzieci urodzisz przy jednym porodzie urlop wychowawczy dostaniesz tylko na jedno dziecko
Teraz urlop wycjhowawczy wynosi 400 zł
A potrzebne dokumenty to :
Dowód osobisty (ksero)
odpisy aktu urodzenia dziecka
Pisemne oswiadczenie zakłądu pracy o udzieleniu urlopu wychowawczego(od kiedy do kiedy i na jakie dziecko)
Zaświadczenie o zarobkach z Urzedu Skarbowego z zeszłego roku
I wypełniony wniosek ( który dostaje się w Opiece)
_________________
Madziowy Lipcowy upragniony Syneczek Oliverek
Ostatnio zmieniony przez Angel Pią 19 Paź, 2007 12:18, w całości zmieniany 1 raz
Nie możesz pisać nowych tematów Możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach Nie możesz załączać plików na tym forum Możesz ściągać załączniki na tym forum
