Kobieta, Kobiety, dla Kobiet

rutka1234

Wszystkie wiadomości przeniesione z poprzedniego forum!

CYKL MIESIĘCZNY KOBIETY

Cykl miesięczny kobiety, zwany inaczej również cyklem menstruacyjnym lub płciowym są to cykliczne zmiany zachodzące w obszarze narządów rodnych kobiety , którym towarzyszą zmiany w całym organizmie.

Ciało kobiety produkuje substancje chemiczne zwane hormonami, sterujące w organizmie między innymi cyklem płciowym, który przede wszystkim służy prokreacji.

Fakty podstawowe

W dolnej części jamy brzusznej u kobiety znajduje się narząd rodny składający się z macicy, jajowodów , jajników i pochwy.
W jajnikach wytwarzane są hormony płciowe żeńskie - estrogeny i progesteron . Ich ilość i rytm wytwarzania jest sterowany przez części mózgu zwane - podwzgórze i przysadka mózgowa. To one właśnie pobudzają jajnik do wydzielania hormonów i kierują procesem dojrzewania i wydalania z jajnika komórki jajowej.
Proces ten odbywa się cyklicznie, a każdy cykl trwa od 21 do 32 dni, licząc od pierwszego dnia ostatniego krwawienia do pierwszego dnia następnego krwawienia miesięcznego ( menstruacji ) zwanego potocznie miesiączką.
Krwawienie jest spowodowane zanikiem błony śluzowej macicy (endometrium). Zazwyczaj trwa ok. 5 dni, a dwa ciągu dwóch pierwszych dni krwawienie jest najbardziej intensywne.
Zapłodnienie komórki jajowej przez dostający się do jej wnętrza plemnik jest "sygnałem przerywającym" cykl miesięczny i rozpoczynającym wydzielanie przez jajnik hormonów inicjujących prawidłowe zagnieżdżenie się zapłodnionego jaja w macicy i dalszy rozwój ciąży, aż do momentu, kiedy powstałe łożysko przejmie tę funkcję, co następuje około 16 - 17 tygodnia ciąży.

Etapy cyklu miesięcznego

(czyli to co dzieje się w jajniku i macicy, w trakcie trwania poszczególnych etapów - nazywanych fazami - cyklu miesięcznego)

I faza- folikularna - dojrzewania komórki jajowej.

Po złuszczeniu się błony śluzowej macicy (endometrium), które następuje w czasie miesiączki, natychmiast rozpoczyna się następna faza jej ponownego, dynamicznego wzrostu, która trwać będzie do ponownej miesiączki. Rozpoczyna się ona zaraz po zaprzestaniu krwawienia i jest stymulowana narastającym wydzielaniem przez jajnik coraz większej ilości estrogenów. Równolegle przysadka mózgowa wytwarza rosnące ilości hormonu powodującego dojrzewanie komórki jajowej, która wzrasta i dojrzewa w jednym z setek tysięcy pęcherzyków które znajdują się w jajnikach kobiety. W trakcie trwania tej fazy cyklu, dojrzewa ostatecznie w jajniku , w maleńkim znajdującym się w nim pęcherzyku ( Graffa ) komórka jajowa.

II faza cyklu - jajeczkowanie

Pod wpływem nagłego wzrostu ilości hormonu o nazwie - folikulostymulina (FSH) wydzielającego się w przysadce mózgowej dochodzi do pęknięcia pęcherzyka Graafa i uwolnienia komórki jajowej. W tym czasie błona śluzowa macicy ciągle się rozrasta. Określona budowa i grubość błony śluzowej jest niezbędna, aby "wypadająca" z jajowodu do wnętrza macicy komórka jajowa mogła się w niej swobodnie zagnieździć i jeśli została zapłodniona dalej się rozwijać.

Uwolniona z pęcherzyka, dojrzała komórka jajowa "spada"w pobliże ujścia jajowodu, który wciąga ją do swojego wnętrza, by tą drogą dotarła do jamy macicy. Jeżeli po drodze napotka podążający na jej spotkanie plemnik i zostanie przez niego zapłodniona, wtedy rozpoczynając swój podział zamieni się ona w gametę. Dalszy rozwój gamety doprowadzający do uformowania jaja płodowego odbędzie się , kiedy będzie już ona, zanurzona w gąbczastą śluzówkę macicy. Na tym etapie odbywa się przerywanie cyklu miesięcznego.

III faza - lutealna

Tymczasem w jajniku, w miejscu pęknięcia otoczki pęcherzyka i wydostania się dojrzałej komórki jajowej na zewnątrz , powstaje jakby "blizna", którą nazywamy ciałkiem żółtym. To miejsce z chwilą powstania zaczyna swoją wydzielniczą czynność hormonalną, produkując progesteron - hormon, dzięki któremu następuje całkowita relaksacja mięśnia macicy,co umożliwia bezpieczny dalszy rozwój ciąży. Niedobór progesteronu, może powodować utratę ciąży w każdej fazie rozwoju.

Jeżeli do zapłodnienia nie dojdzie, komórka jajowa po 24 godzinach obumiera. Jej obumarcie jest sygnałem dla ciałka żółtego do zaprzestania czynności wydzielniczej. Gwałtowny spadek poziomu wydzielanego przez cialko żółte progesteronu jest dla organizmu sygnałem do rozpoczęcia menstruacji .

Menstruacja czyli miesiączka przygotowuje macicę do następnego cyklu. W czasie jej trwania - skurcze macicy powodują odklejenie z jej ścian gąbczastej błony śluzowej, która złuszcza się odkrywając krwawiące mięśnie z których zbudowana jest macica.

Owulacja (jajeczkowanie)

Owulacja czyli jajeczkowanie to wydobycie sie komórki jajowej z jajnika. Następuje to na 14 dni przed spodziewana miesiączka , przez cały okres rozrodczy kobiety. Owulacja jest niezbędna do zajścia w ciąże.

Kobieta jest płodna i może zajść w ciążę tylko w tzw. okresie około owulacyjnym. Owulacja czyli jajeczkowanie w 28-dniowym cyklu występuje w połowie cyklu mniej więcej około 14 dnia , określając pierwszy dzień ostatniej miesiączki jako pierwszy dzień cyklu Przed jajeczkowaniem występuje tzw. niepłodność przedowulacyjna. Po jajeczkowaniu mamy do czynienia z tzw. niepłodnością poowulacyjną.

Cykl hormonalny

Podwzgórze jest małych obszarem mózgu, który produkuje gonadolibernę (GnRH), hormon który pobudza przysadkę do wytworzenia dwóch różnych hormonów: lutotropiny (LH) i folitropiny (FSH), które z kolei wpływają na funkcjonowanie jajników. Wydzielanie GnRH jest sterowanie na zasadzie sprzężenia zwrotnego, które polega na tym, że wysokie stężenia hormonów tropowych przysadki oraz hormonów jajnika hamują wydzielanie tego hormonu.

Podczas menstruacji zaczyna wzrastać poziom hormonu folikulotropowego FSH, który stymuluje jajnik do powstawania i rozwoju jednego lub większej ilości pęcherzyków Graafa w którym dojrzewa komórka jajowa. W odpowiedzie na stymulację FSH ścianki pęcherzyka wytwarzają estrogen, hormon żeński odpowiedzialny za zdolność kobiety do osiągania podniecenia seksualnego i za rozwój drugorzędnych cech płciowych (macicy, jajowodów, narządów płciowych zewnętrznych i gruczołów mlekowych). W wyniku ciągłego wzrastania poziomu FSH zaczyna dominować jeden z pęcherzyków, który wytwarza wzrastające ilości estrogenów, które na zasadzie sprzężenia zwrotnego ujemnego hamują produkcję FSH.

Po pewnym okresie czasu, przysadka mózgowa jednorazowo wytworza wysoką dawkę lutotropiny LH (pik LH), która inicjuje końcowe procesy dojrzewania komórki jajowej doprowadzając po około trzydziestu godzinach od chwili wytworzenia piku LH do jajeczkowania czyli pęknięcie pęcherzyka Graafa i uwolnienia komórki jajowej. Wysokie stężenia LH powodują przekształcenie resztek pęcherzyka Graafa w ciałko żółte (corpus luteum), które zaczyna wytwarzać estrogeny oraz duże ilości progestrogenu. Jeżeli dojdzie do zapłodnienia ciałko żółte nadal produkuje estrogeny i progesteron. Natomiast jeżeli nie dojdzie do zapłodnienia komórki jajowej ciałko żółte zanika i przestaje wytwarzać hormony, a gwałtowny spadek ich poziomów stanowi z kolei sygnał dla przysadki mózgowej do rozpoczęcia produkcji FSH co tym samym zapoczątkowuje kolejny cykl hormonalny.

Cykl jajnikowy

Noworodek płci żeńskiej po urodzeniu ma skończoną liczbę komórek jajowych które stanowią zapas na całe przyszłe życie zdolnej do podjęcia czynności rozrodczych kobiety. Komórki te otoczone są warstwą komórek nabłonka pęcherzykowego (komórek ziarnistych) określane są mianem pęcherzyków pierwotnych. Liczbę gotowych do dojrzewania pęcherzyków przechowywanych w jajnikach szacuje się na około czterysta tysięcy z których każdy zawiera jeden oocyt, czyli jajo. Pod wpływem hormonu wydzielanego przez przysadkę mózgową - folikulotropowego (FSH) dochodzi do pobudzenia wielu pęcherzyków w jajniku, które osiągając pewne zaawansowanie w rozwoju, wypełniają się płynem rozsuwającym komórki, co prowadzi do utworzenia jamy pęcherzyka. Część komórek tworzy wzgórek jajonośny wypuklający się do światła pęcherzyka natomiast część odsuniętych od jaja komórek tworzy warstwę ziarnistą.

Z chwilą gdy poziom FSH zaczyna wzrastać jedynie pęcherzyk znajdujący się w najbardziej zaawansowanym stadium rozwoju zaczyna dominować nad pozostałymi pęcherzykami które ulegają atrofii, obumarciu, nie uwalniając znajdującego się wewnątrz nich oocytu. Dominujący pęcherzyk wytwarza rosnące ilości estrogenu, które pobudzają przysadkę mózgową do wyzwolenia napływu hormonu lutotropiny LH, który inicjuje ostateczne fazy dojrzewania komórki jajowej, przygotowując ją do zapłodnienia, wywołuje pęknięcie pęcherzyka Graafa i uwolnienie jaja. LH po owulacji wpływa na przekształcenie pęcherzyka w ciałko żółte, które mając ograniczoną żywotność, utrzymuje swoją aktywność przez około dwanaście dni, w czasie których produkuje zarówno estrogen, jak i progestron. Jeśli po upływie tego czasu nie otrzyma sygnału o zapoczątkowaniu ciąży, zaprzestaje produkcji hormonów i przemienia się w ciałko białawe, które stopniowo zanika, tworząc na powierzchni jajnika niewielką bliznę. W przypadku kiedy dojdzie do zapłodnienia dochodzi do wzrostu hormonu hCG (ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej), która stymuluje ciałko żółte do nie słabnącej produkcji estrogenu i progestrogenu, koniecznych dla utrzymania ciąży.

Pierwsza faza cyklu to krwawienie miesiączkowe (menstruacja) określana bywa fazą "menstruacyjną" trwa zwykle od 1 dnia krwawienia (1 dzień cyklu) do 5 dnia. Druga faza cyklu jajnikowego (6-14 dzień cyklu), polegająca na dojrzewaniu pęcherzyków, trwająca aż do chwili jajeczkowania to faza folikularna. Faza trzecia od chwili jajeczkowania do pojawienia się krwawienia miesiączkowego (15-28) to faza lutealna.

Cykl maciczny

Wnętrze jamy macicy wyścieła warstwa błony śluzowej zwana endometrium, o grubości około pół centymetra.

W czasie trwania cyklu miesiączkowego endometrium czyli błona śluzowa wyścielająca wnętrze jamy macicy o grubości około 1 cm podlega charakterystycznym zmianom.

W fazie proliferacyjnej cyklu endometrium reaguje na zwiększony poziom estrogenu (w jajniku faza folikularna) wzrostem i pogrubieniem tkanek. W chwili jajeczkowania, kiedy dochodzi do wzrostu poziomu progesteronu w endometrium zachodzą przemiany przygotowujące do przyszłego przyjęcia zapłodnionej komórki jajowej polegające na wydzielaniu przez gruczoły endometrialne płynu, którym odżywia się zarodek w ciągu pierwszych trzech dni spędzonych w macicy zanim zagnieździ się w błonie endometrialnej. Faza ta określana jest mianem fazy wydzielniczej. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia po około dwunastu dniach ustaje produkcja estrogenu i progestronu przez ciałko żółte w wyniku czego rozpocznie się aktywność menstruacyjna w czasie której następuje wydalanie złuszczonych tkanek zbędnej błony śluzowej macicy.