Kobieta, Kobiety, dla Kobiet - BabskieForum.pl :: Niedoczynność i nadczynność tarczycy.

elikg

Rozpoznawanie i leczenie podklinicznej niedoczynności tarczycy

Definicja
Podkliniczna, inaczej utajona, niedoczynność tarczycy (PNT)
charakteryzuje się skąpymi objawami klinicznymi lub ich brakiem, podwyższonym stężeniem TSH oraz prawidłowymi stężeniami fT4 i fT3 w surowicy. Wartość TSH w tych przypadkach zawiera się zwykle w przedziale 5,0-20 mU/l ale u 75 % wynosi poniżej 10 mU/l. Z definicją PNT wiąże się ściśle trwająca od kilku lat dyskusja nad obniżeniem górnego zakresu normy dla TSH. Za przyjęciem górnego pułapu prawidłowych wartości TSH do 2,5 mU/l przemawiają następujące argumenty:
większość zdrowych ludzi ma stężenie TSH < 2,5 mU/l;
95 % populacji z ujemnym mianem przeciwciał antyperoksydazowych (a-TPO) i bez wywiadów przebytej choroby tarczycy ma stężenie TSH w zakresie wartości 0,48- 3,6 mU/l (1);
40 % kobiet ze stężeniem TSH w przedziale 4,1- 5,0 mU/l ma dodatnie miano a-TPO;
u osób z TSH >2 mU/l istnieje zwiększone ryzyko zachorowania na niedoczynność tarczycy w ciągu 20 lat.
Do chwili obecnej jednak propozycja zmiany normy dla TSH wysunięta przez US National Academy of Clinical Biochemistry nie znalazła powszechnej akceptacji.
Częstość PNT w ogólnej populacji sięga od 1 do 10 % i jest zależna od płci i wieku. W badaniach populacyjnych Whickham i Colorado opartych na grupach liczących odpowiednio 2779 i 25 862 osób PNT stwierdzono u 20 % kobiet po 60 rż i u 15 % mężczyzn powyżej 74 rż. Dodatnie miano a-TPO obserwuje się w 50- 80
% przypadków w zależności od czułości użytych testów, co wskazuje na chorobę Hashimoto jako główną przyczynę PNT. Inne czynniki etiologiczne mają głównie charakter jatrogenny; przebyte leczenie 131-I z powodu nadczynności tarczycy lub wola obojętnego dużych rozmiarów, napromienienie zewnętrzne tarczycy związane z terapią ziarnicy złośliwej i innych nowotworów nosogardzieli oraz krtani, stosowanie tyreostatyków, amiodaronu, węglanu litu i interferonu.
Zaburzenia czynności tarczycy spowodowane wymienionymi farmaceutykami są z reguły przemijające. PNT należy odróżnić od innych stanów przebiegających
z podwyższonym stężeniem TSH ale nie wynikających z niedomogi gruczołu tarczowego, jakimi są:
niedoczynność kory nadnerczy (stężenie TSH 5-30 mU/l);
okres zdrowienia po ciężkich chorobach ogólnoustrojowych ( stężenie TSH 5-30 mU/l);
rzadkie przypadki mutacji receptora TSH lub podjednostki ß TSH;
obecność przeciwciał heterofilnych interferujących z oznaczeniami TSH (stężenie TSH 10-500 mU/l)
stosowanie leków antydopaminergicznych
Wielu badaczy i praktykujących lekarzy zadaje sobie pytanie, czy PNT jest chorobą i wymaga leczenia, czy tylko nieprawidłowością laboratoryjną. Wyniki znacznej ilości prac dostarczają argumentów na korzyść tej pierwszej koncepcji. W badaniu Colorado stwierdzono objawy niedoczynności tarczycy tj.: suchość skóry, osłabienie pamięci, spowolnienie psychiczne, osłabienie siły mięśniowej, uczucie zmęczenia, skurcze mięśniowe i nietolerancja zimna w 15-30 % przypadków PNT. Występowanie powyższych objawów było statystycznie częstsze w stosunku do grupy kontrolnej. W 3 innych randomizowanych badaniach kontrolowanych placebo wykazano poprawę kliniczną pod wpływem 6-12 miesięcznego leczenia l-tyroksyną. W wielu pracach udokumentowano negatywny wpływ PNT na układ sercowo-naczyniowy: Większą częstość miażdżycy tętnic, upośledzoną wazodilatację zależną od przepływu wskazującą na nieprawidłową funkcję śródbłonka, zaburzenia kurczliwości i czynności rozkurczowej serca oraz upośledzoną adaptację układu oddechowego do wysiłku. Badanie Rotterdam oraz praca Imaizumi i wsp. wykazały, że PNT jest obok nadciśnienia tętniczego, otyłości, hipercholesterolemii i palenia tytoniu, niezależnym czynnikiem ryzyka choroby niedokrwiennej serca. Badania japońskie udokumentowały ponadto większą ogólną umieralność mężczyzn z PNT. W wielu pracach wykazano, że PNT powoduje wzrost stężenia cholesterolu całkowitego i jego frakcji LDL, apolipoproteiny (a) i białka CRP w surowicy oraz obniżenie stężenia frakcji HDL- cholesterolu. Nie odnotowano natomiast różnic w stężeniu homocysteiny pomiędzy PNT a zdrowymi.W kilku publikacjach udokumentowano, że leczenie l-tyroksyną poprawia znacząco funkcje poznawcze i nastrój w przypadkach PNT. W 2 pracach wykazano również, że niewielka niedoczynność tarczycy u kobiet ciężarnych może być przyczyną gorszego rozwoju psychomotorychnego potomstwa. Wydaje się także, że w części przypadków PNT może upośledzać płodność kobiet. Dodatkowym argumentem wskazujacym na zasadność leczenia PNT jest zapobieganie rozwojowi pełnoobjawowej hipotyreozy. Tempo przechodzenia fazy podklinicznej do jawnej klinicznie wynosi 2,6 % na rok i wzrasta do 4,3% w skali roku, jeśli podwyższonemu stężeniu TSH towarzyszy dodatnie miano a-TPO. Szczególne ryzyko dotyczy osób po 60 rż z podwyższonym stężeniem a-TPO: 80 % przypadków niedoczynności tarczycy w ciągu 4 lat. Sceptycy w odniesieniu do zasadności leczenia wszystkich przypadków PNT argumentują następująco:
badanie Whickham, będące pracą o unikalnej wartości, poddające obserwacji 2779 osób na przestrzeni 20 lat nie wykazało zwiększonej ogólnej umieralności chorych z PNT, zwłaszcza na choroby układu sercowo-naczyniowego;
wzrost stężenia w surowicy takich miażdżycorodnych czynników jak cholesterol całkowity, frakcja LDL- cholesterolu, apolipoproteiny (a) i korzystny wpływ leczenia l-tyroksyną wykazano głównie w przypadkach, gdy stężenie TSH było> 10 mU/l, co stanowi ok. 25 % wszystkich przypadków PNT;
leczenie l-tyroksyną nie przyczynia się według wielu obserwacji do wzrostu stężenia frakcji HDL-cholesterolu ani do obniżenia stężenia CRP;
dowody na niekorzystny wpływ PNT na funkcje poznawcze i nastrój są słabo udokumentowane;
istnieje niebezpieczeństwo przedawkowania l-tyroksyny i spowodowania podklinicznej nadczynności tarczycy z jej niekorzystnymi konsekwencjami w stosunku do układu
krążenia i kostnego u blisko 20 % leczonych;
generalnie, dotychczasowe publikacje dotyczące PNT są oparte ma małym liczebnie materiale i niewiele jest prac randomizowanych kontrolowanych placebo.
W podsumowaniu należy stwierdzić, że burzliwe dyskusje dotyczące PNT nie doprowadziły do przyjęcia jednoznacznych ustaleń w zakresie celowości prowadzenia badań przesiewowych w określonych grupach ludności, przyjęcia innego niż dotychczasowy zakresu normy dla TSH i podejmowania leczenia. Niektórzy autorzy zwracają uwagę na zasadność oceny stężenia TSH w surowicy u kobiet planujących ciążę lub ciężarnych o ile mają wywiady rodzinne lub własne choroby tarczycy, dolegliwości
i objawy sugerujące patologię gruczołu tarczowego lub inne choroby z autoagresji. Cooper zwraca ponadto uwagę na celowość wykonywania co 5 lat oznaczeń TSH u kobiet po 35 rż i u mężczyzn po 65 rż. Odnośnie terapii wskazuje się na zasadność wdrażania leczenia l-tyroksyną w następujących przypadkach:
bjawy niedoczynności tarczycy;
wole;
planowana lub istniejąca ciąża;
zaburzenia płodności;
hipercholesterolemia;
stężenie TSH> 10 mU/l;
dodatnie miano a-TPO zwłaszcza u osób powyżej 60 rż.;
Ponadto wydaje się racjonalne leczenie substytucyjne tych osób, u których PNT rozwinęła się po napromienieniu zewnętrznym lub wewnętrznym tarczycy w związku z postępującym charakterem zaburzenia.

Małgorzata Gietka-Czernel
Klinika Endokrynologii,
Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego

kaska0404

Niedoczynność Tarczycy

Niedoczynność tarczycy jest ogólnoustrojową chorobą wynikającą z niedostatecznego wydzielania hormonów przez tarczycę. Przyczyną jest przeważnie stan zapalny tarczycy oraz jej uszkodzenie przez leczenie radiojodem lub przez operację. Niedoczynność tarczycy spowodowaną uszkodzeniem tego gruczołu określamy jako niedoczynność pierwotną. Czasami przyczyną niedoboru wydzielania hormonów przez tarczycę jest choroba przysadki, która wydziela za mało TSH, tj. hormonu pobudzającego czynność tarczycy. W tych przypadkach schorzenie nazywamy niedoczynnością tarczycy wtórną.

Nasilenie objawów niedoczynności tarczycy określa się w zależności od stopnia niedoboru hormonów. Chorobę o ciężkim przebiegu nazywamy obrzękiem śluzowatym.

Szkodliwe skutki braku HT zależą również od okresu życia, w którym brak ten wystąpił. HT są bowiem niezbędne dla prawidłowego rozwoju organizmu. U płodu niedobór zdarza się na szczęście bardzo rzadko. Powoduje to ciężkie upośledzenie rozwoju dziecka, określane jako matołectwo. Niedoczynność tarczycy u dzieci starszych nie powoduje już tak poważnych następstw. Chorobę tę nazywamy niedoczynnością tarczycy młodzieńczą lub obrzękiem śluzowatym młodzieńczym. Objawy są wówczas podobne do objawów obserwowanych u osób dorosłych, ponadto występuje jednak opóźnienie wzrostu i rozwoju intelektualnego dziecka.

W przypadku obrzęku śluzowatego dochodzi do znacznego zwolnienia przemiany materii. Zmniejsza się zużycie tlenu i produkcja energii cieplnej w ustroju. Temperatura ciała ulega obniżeniu. Chorzy odczuwają stale chłód, osłabienie, bóle mięśni oraz spowolnienie fizyczne i psychiczne. Stają się senni i zwalnia się u nich czynność serca. Pojawiają się obrzęki, zwłaszcza na twarzy. Skóra staje się sucha i szorstka, przerzedza się owłosienie. Występują dokuczliwe zaparcia. Krwawienia miesięczne stają się zbyt obfite.

W umiarkowanie nasilonej niedoczynności tarczycy objawy choroby nie są tak typowe. Podstawą rozpoznania staje się wówczas oznaczenie stężenia hormonów w surowicy krwi.

Niedoczynność tarczycy leczy się przewlekłym podawaniem preparatu tyroksyny. Na początku stosuje się małe dawki leku. Następnie ustala się dawki w proporcji do ciężaru ciała, uwzględniając jednak indywidualną reakcję na preparat. Dzieci, młodzież i kobiety w ciąży z niedoczynnością tarczycy wymagają podawania stosunkowo większych dawek tyroksyny od pozostałych chorych. Wyniki leczenia są zwykle dobre. Jednak osoby w wieku podeszłym lub dotknięte chorobą serca mogą źle znosić leczenie. W tych przypadkach dawkę tyroksyny trzeba ograniczyć, co powoduje, że uzyskuje się tylko częściową poprawę stanu zdrowia.

Objawy

Najczęstsze objawy to:
- obniżenie temperatury ciała, stałe uczucie chłodu
- osłabienie, bóle mięśni
- spowolnienie fizyczne i psychiczne, senność
- zwolnienie częstotliwości rytmu serca;
- obrzęki, zwłaszcza na twarzy;
- suchość, szorstkość skóry, przerzedzenie włosów;
- zaparcia;
- u kobiet zbyt obfite krwawienia miesięczne.

Objawy niedoczynności tarczycy zależą również od wieku pacjenta. Należy pamiętać, że hormony tarczycy są niezbędne do prawidłowego rozwoju. U płodu niedobór tych hormonów zdarza się bardzo rzadko, powoduje jednak ciężkie upośledzenie rozwoju dziecka -matołectwo. Niedoczynność tarczycy u starszych dzieci nie wiąże się z tak poważnymi następstwami. Objawy w ich przypadku są podobne jak u osób dorosłych, może jednak wystąpić opóźnienie wzrostu i rozwoju intelektualnego.

Diagnostyka
W wielu przypadkach do postawienia rozpoznania wystarczą charakterystyczne objawy. W celu potwierdzenia rozpoznania oraz w przypadkach mniej nasilonej niedoczynności tarczycy objawy konieczne jest oznaczenie stężenia hormonów tarczycy oraz TSH w surowicy krwi.

Leczenie

Niedoczynność tarczycy leczy się za pomocą tyroksyny - hormonu tarczycy - w postaci tabletek. Leczenie zaczyna się od małych dawek leku, które następnie powoli się zwiększa.

Rokowanie

Wyniki leczenia są zwykle dobre. W pojedynczych przypadkach, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku lub cierpiących na chorobę serca, leczenie nie zawsze jest dobrze tolerowane. W tych przypadkach niezbędne jest zmniejszenia dawki leku, co zmniejsza skuteczność leczenia.
1. Niedoczynność tarczycy rozwija się wskutek niedoboru hormonów tarczycy.
2. U osób dorosłych niedoczynność tarczycy powoduje zwolnienie tempa przemiany materii, wywołuje uczucie chłodu i osłabienie.
3. Niedoczynność tarczycy podczas ciąży powoduje niedorozwój dziecka.
4. W leczeniu niedoczynności tarczycy stosuje się hormony tarczycy w tabletkach.

BADANIA SPECJALISTYCZNE:

Badania krwi
Lekarz podejrzewający niedomagania tarczycy zleca badanie poziomu hormonów tarczycowych we krwi.
- przy nadczynności wzrasta stężenie tyroksyny (T4) oraz trójjodotyroniny, obniża się poziom tyreotropiny (TSH)
- przy niedoczynności obniża się stężenie tyroksyny (T4) oraz trójjodotyroniny, wzrasta poziom tyreotropiny (TSH).

Prawidłowe wyniki badań:
FT3 2,0-4,0 pg/ml
FT4 0,7-2,2 ng/100ml
TSH 04-6,0 IU/ml

Ultrasonografia
Polega na badaniu tarczycy ultradźwiękami. USG pozwala ocenić wielkość tarczycy i zorientować się, czy są w niej guzki.

RTG klatki piersiowej
Tarczyca może się rozrastać do wewnątrz, RTG pozwala to stwierdzić.

Scyntygrafia
Pacjent pije izotop, jeśli w tarczycy są guzki, to izotop wchłania się nierównomiernie. Gdy tarczyca wchłonie podany jod, izotop emituje promieniowanie, które jest rejestrowane przez gammakamerę.

Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa
Lekarz nakłuwa guzek i pobiera tkankę, potem pod mikroskopem sprawdza czy w probówce są komórki nowotworowe. Zabieg nie jest bolesny.

Nadczynność Tarczycy

Pojęciem nadczynności tarczycy określa się ogólnoustrojowe skutki nadmiernego wydzielania hormonów przez tarczycę. Zasadnicze przyczyny nadczynności tarczycy to choroba Graves-Basedowa (G-B) oraz wole guzowate nadczynne (WGN).

Choroba G-B rozwija się najczęściej u osób dotkniętych defektem układu immunologicznego (odpornościowego), który zdarza się przeważnie u kobiet. Bezpośredniej przyczyny ujawnienia się choroby G-B nie poznano. Pewną rolę odgrywa tu być może infekcja wirusowa oraz uraz fizyczny lub psychiczny. W chorobie G-B nadmierne wydzielanie hormonów tarczycy (HT) i rozrost gruczołu są spowodowane przez pobudzające działanie chorobotwórczych białek (nieprawidłowych immunoglobulin). Immunoglobuliny te są produkowane przewlekle w układzie immunologicznym osoby chorej.

W przypadku WGN (wola guzowatego nadczynnego) nadczynność tarczycy jest następstwem wydzielania dużych ilości HT przez niektóre guzy tarczycy. Guzy te stopniowo rosną, wydzielając coraz więcej hormonów. Zdarza się, że bezpośrednią przyczyną pobudzenia ich do nadprodukcji hormonów jest nadmierne spożycie jodu. W przebiegu nadczynności tarczycy wzrasta znacznie w ustroju przemiana materii, zużycie tlenu i produkcja energii cieplnej. Wpływa to szkodliwie na liczne narządy. Ponadto duże ilości krążących z krwią HT działają toksycznie m.in. na serce i układ nerwowy.

Chorzy na nadczynność tarczycy mają liczne dolegliwości, a przede wszystkim odczuwają stałe osłabienie, uczucie gorąca, nerwowość, szybkie lub nierówne kołatanie serca, drżenie rąk. Mimo dobrego apetytu chudną. Ponadto w chorobie G-B dochodzi do powiększania się tarczycy i wytrzeszczu oczu. W nielicznych przypadkach wytrzeszcz przybiera tak znaczne rozmiary, że upośledza wzrok.

Leczenie nadczynności tarczycy polega przede wszystkim na hamowaniu wydzielania HT za pomocą leków, np. metizolu lub methyltiouracylu. Prowadzi to do ustąpienia choroby G-B w około 50% przypadków. W pozostałych przypadkach nadczynności tarczycy stosuje się leczenie radykalne, polegające na napromienianiu tarczycy radiojodem lub na wycięciu znacznej części tarczycy. Poprzedza się je często wstępnym podawaniem leków, np. metizolu. Leczenie radykalne jest prawie zawsze skuteczne; może jednak powodować powikłania. Należą do nich: niedoczynność tarczycy oraz, w następstwie operacji, osłabienie głosu lub rozwinięcie się zaburzeń gospodarki wapniowej w ustroju. Powikłania te wymagają dalszego leczenia. Kobiety z nadczynnością tarczycy powinny unikać ciąży, ponieważ zarówno sama choroba, jak i jej leczenie mogą wpływać ujemnie na rozwój płodu.

Jest to choroba spowodowana nadmierną produkcją hormonów tarczycy. Tarczyca jest niewielkim gruczołem wewnątrzwydzielniczym w kształcie motyla, położonym w dolnej części szyi (z przodu, wokół tchawicy). Wydzielane przez tarczycę hormony biorą udział we wszystkich procesach metabolicznych ustroju.
Nadczynność tarczycy występuje u osób obojga płci, częściej jednak u kobiet. Najwyższą zachorowalność obserwuje się u osób w wieku 20-50 lat. Najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Graves-Basedowa i wole wieloguzkowe toksyczne; nieco rzadsze stanowią wole toksyczne jednoguzkowe (choroba Plummera) oraz spożywanie nadmiernych dawek jodu.

Najczęstsze dolegliwości i objawy

- Stałe uczucie gorąca
- Nadmierne pocenie się
- Chudnięcie, pomimo zwiększonego apetytu (osoby starsze mogą przybierać na wadze)
- Przyspieszenie tętna, kołatania serca
- Powiększenie obwodu szyi, czyli tzw. wole – wskutek powiększenia tarczycy (nie zawsze)
- Trudności w połykaniu, uczucie przeszkody w gardle (przy dużym wolu)
- Pobudzenie ruchowe, niepokój
- Osłabienie mięśniowe, szybkie męczenie się
- Drżenie rąk
- Bezsenność
- Biegunka
- Wypadanie włosów
- Świąd skóry
- Obrzęki kończyn dolnych
- Zaburzenia miesiączkowania

Ponadto w chorobie Graves-Basedowa występuje wytrzeszcz gałek ocznych w wyniku stanu zapalnego w oczodole (oftalmopatia), powodujący niekiedy podwójne widzenie oraz ból i pieczenie oczu wskutek niedomykania się powiek i wysychania rogówek.

Kontaktu z lekarzem wymaga:
Każdy chory z podejrzeniem nadczynności tarczycy

Szybkiego kontaktu z lekarzem wymaga:
Chory z objawami przełomu tarczycowego: gorączką do 40-41°C, zlewnymi potami, szybkim tętnem, pobudzeniem ruchowym, biegunką, splątaniem
Pojawienie się objawów ubocznych leczenia farmakologicznego: gorączki, bólu gardła, żółtaczki. Leki stosowane w nadczynności tarczycy mogą spowodować spadek liczby białych krwinek, odpowiedzialnych za odporność na zakażenia, a także uszkodzenie wątroby
Ból gałek ocznych, nagłe wystąpienie podwójnego widzenia, zaniewidzenie

Przyczyny

Choroba Graves-Basedowa ma podłoże autoimmunologiczne i często występuje rodzinnie. Organizm chorego produkuje przeciwciała przeciwko komórkom tarczycy, które pobudzają wydzielanie hormonów. Należy podkreślić, że choroba Graves-Basedowa jest chorobą ogólnoustrojową i nie dotyczy wyłącznie tarczycy
Gruczolak lub rak tarczycy
Zapalenie tarczycy

Czynniki sprzyjające zachorowaniu
-Stres
-Nadczynność tarczycy w rodzinie
-Płeć żeńska
-Występowanie innych chorób autoimmunologicznych

Sposoby zapobiegania

W chwili obecnej nie są znane skuteczne metody zapobiegania chorobie.

Przewidywany przebieg choroby

W nadczynności
tarczycy stosuje się leczenie farmakologiczne, chirurgiczne lub radioterapię. Możliwe są nawroty choroby po leczeniu. W niektórych przypadkach nadczynność tarczycy ustępuje bez leczenia, ale zwlekanie z wizytą u lekarza może mieć groźne skutki, gdyż przełom tarczycowy w przebiegu choroby Graves-Basedowa jest chorobą potencjalnie śmiertelną, a nieleczona oftalmopatia prowadzi do utraty wzroku.

Możliwe powikłania
Przełom tarczycowy (opis objawów powyżej), rozwijający się po zabiegu operacyjnym (przełom chirurgiczny, obecnie rzadki) lub wskutek zakażenia, urazu, porodu, przerwania leczenia (przełom internistyczny)
Utrata wzroku wskutek oftalmopatii
Niewydolność serca (zespół tarczycowo-sercowy)
Błędne rozpoznanie choroby psychicznej u chorego z nadczynnością tarczycy

Badania dodatkowe
Badania hormonalne – stężenie wolnych (niezwiązanych z białkiem) hormonów tarczycy (T4 i T3) oraz TSH (hormonu przysadkowego, regulującego funkcję tarczycy)
Poziom przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy (chorzy na chorobę Graves-Basedowa)
Badanie ultrasonograficzne tarczycy
Scyntygrafia tarczycy i jodochwytność (zdolność tarczycy do wychwytu i gromadzenia jodu radioaktywnego)
Cienkoigłowa biopsja aspiracyjna (BAC) u chorych z wolem wieloguzkowym w celu wykluczenia raka tarczycy

Cele leczenia

Podstawowym celem leczenia jest normalizacja stężeń hormonów tarczycy w surowicy oraz zapobieganie powikłaniom.
Chory z ciężką nadczynnością
tarczycy powinien być leczony w szpitalu. Wybór sposobu leczenia nadczynności tarczycy (farmakologiczne, chirurgiczne, radiojodem) zależy od przebiegu choroby, wielkości wola, wieku chorego, chorób współistniejących i wyników badań dodatkowych. W leczeniu oftalmopatii stosowane są leki sterydowe, naświetlania tkanek oczodołu oraz chirurgiczne powiększanie oczodołu.

Leczenie: Zalecenia ogólne
Zaleca się stosowanie diety bogatobiałkowej.
W ostrym okresie choroby wskazane jest maksymalne ograniczenie aktywności fizycznej.
Palenie papierosów pogarsza przebieg choroby Graves-Basedowa.

Leczenie farmakologiczne
Leki przeciwtarczycowe hamujące syntezę hormonów tarczycy
Leki beta-adrenolityczne (beta-blokery), zwalniające pracę serca
Jod radioaktywny (I131), wybiórczo gromadzony przez komórki tarczycy i niszczący je
Leki sterydowe, stosowane w chorobie Graves-Basedowa o ciężkim przebiegu i/lub z oftalmopatią

Leczenie operacyjne

U chorych ze wskazaniami do leczenia operacyjnego wykonuje się subtotalną strumektomię (prawie całkowite wycięcie
tarczycy z pozostawieniem kikutów płatów bocznych). U chorych z nasiloną oftalmopatią wykonuje się plastykę ścian oczodołu, aby zwiększyć jego pojemność i zmniejszyć wytrzeszcz.
http://www.medycyna.aa.waw.pl/